·
Αντισηπτική (π.χ. ευκάλυπτος, άρκευθος)
· Αντιφλογιστική(π.χ. τριαντάφυλλο, γεράνιο)
· Χολαγωγική (π.χ. δενδρολίβανο)
· Εμμηναγωγική (π.χ.τριαντάφυλλο, άρκευθος)
· Αποχρεμπτική (π.χ. κέδρος, ευκάλυπτος)
· Αντιτοξική (π.χ. γκρέιπ φρουτ, κυπαρίσσι)
· Διουρητική (π.χ. γεράνιο, μάραθος)
· Αντιπυρετική π.χ. λεβάντα, μέντα)
· Τονωτική (π.χ. κάρδαμο, μαύρο πιπέρι)
· Υποτασική (π.χ. ματζουράνα, υλάγκ υλάγκ
· Γαλακταγωγική (π.χ. γλυκάνισο, μάραθο)
· Χαλαρωτική (π.χ. σανταλόξυλο, υλάγκ υλάγκ)
Ένας τρόπος
για να δούμε τον τρόπο δράσης των αιθέριων ελαίων σε
αντιδιαστολή με τα φαρμακευτικά σκευάσματα είναι να
παρομοιάσουμε τη πάθηση με μία κλειδωμένη πόρτα, τη
δράση των φαρμάκων με ένα σφυρί και αυτή των αιθέριων
ελαίων με ένα κλειδί. Το σφυρί θα ανοίξει τη πόρτα σπάζοντας
την κλειδαριά, επιδεικνύοντας τη φανερή δύναμη του πάνω
σε κάθε κλειδαριά. Αντίθετα το κλειδί δεν κάνει ζημιά
στην πόρτα και φανερώνει την αποτελεσματικότητά του
μόνο εφ’όσον τοποθετηθεί στη σωστή κλειδαριά - κάτι
που μπορεί να απαιτήσει περισσότερο χρόνο.
Τα
φυσικά αιθέρια έλαια είναι σύνθετες οργανικές ενώσεις
που αποτελούνται από δεκάδες (γύρω στα 100 κατά μέσο
όρο) συστατικά. Εξ αυτών ένα συνήθως είναι αυτό που
θεωρείται το ενεργό συστατικό. Στην παρασκευή των φαρμάκων
αυτό το δραστικό συστατικό απομονώνεται και χορηγείται
στον ασθενή. Πόσο σωστό είναι όμως αυτό από τη θεραπευτική
σκοπιά; Μια απάντηση μπορεί να δοθεί αν εξετάσουμε για
παράδειγμα το αιθέριο έλαιο του λεμονόχορτου. Αυτό αποτελείται
κατά 80% περίπου από κιτράλη. Αν απομονώσουμε ή παρασκευάσουμε
χημικά αυτό το συστατικό και το εφαρμόσουμε στο δέρμα
θα προκαλέσει αλλεργική αντίδραση και έτσι φυσικά δεν
μπορούμε να εκμεταλλευτούμε της θεραπευτικές του ιδιότητες.
Με την εφαρμογή του αιθέριου ελαίου του λεμονόχορτου
δεν προκαλείται αλλεργική αντίδραση - εφ’όσον βεβαίως
εφαρμοστεί σύμφωνα με τους κανόνες της ασφαλούς χρήσης
που ισχύουν στην αρωματοθεραπεία. Ο λόγος που συμβαίνει
αυτό είναι γιατί τα υπόλοιπα συστατικά, τα «μη-δραστικά»,
που συνυπάρχουν με την κιτράλη, εξουδετερώνουν τη βλαβερή
επίδρασή της.
Τα
αιθέρια έλαια δρουν σε πολλά επίπεδα ταυτοχρόνως. Επιδρούν
στα όργανα, τους ιστούς, τα υγρά, τα κύτταρα και την
λεπτοφυή ενέργεια. Εισδύουν από το δέρμα ταχύτατα μέσα
στο σώμα, διαπερνούν τα τοιχώματα των αιμοσφαιρίων και
των ιστών του σώματος και παρ’όλο που παραμένουν μέσα
στο σώμα για μερικές μόνο ώρες η θεραπευτική διαδικασία
που ξεκινούν μπορεί να συνεχιστεί για μέρες ή και εβδομάδες.
Η
δυναμική των αιθέριων ελαίων εκφράζεται ιδανικά με τη
συνεργία, όπου το αποτέλεσμα του μείγματος των αιθέριων
ελαίων που συνδυάζονται ξεπερνά το άθροισμα των επί
μέρους συστατικών που χρησιμοποιήθηκαν για την παρασκευή
του.
Μία
διάσταση της συνεργίας είναι οι διαφορετικές κατευθύνσεις
που μπορεί να πάρει ένα αιθέριο έλαιο ανάλογα με το
μείγμα στο οποίο συμμετέχει. Για παράδειγμα το αιθέριο
έλαιο του περγαμόντου αν αναμειχθεί με γιασεμί γίνεται
αφροδισιακό, σε συνδυασμό με πορτοκάλι ισχυροποιείται
η κατευναστική του δράση, αναμειγνυόμενο με λεβάντα
γίνεται αντισηπτικό ενώ με δενδρολίβανο βγαίνουν στην
επιφάνεια οι διεγερτικές του ιδιότητες.
Ο
πρωτοπόρος ερευνητής της σύγχρονης αρωματοθεραπείας
Dr Valnet δίνει ένα παράδειγμα του αποτελέσματος της
συνεργίας μετρώντας την ηλεκτρική αντίσταση ενός μείγματος
τεσσάρων αιθέριων ελαίων αποτελούμενο από γαρύφαλλο,
λεβάντα, θυμάρι και μέντα. Η ηλεκτρική αντίσταση αυτού
του μείγματος η οποία θα έπρεπε να είναι 3.275 στη πραγματικά
βρέθηκε να είναι 17.000. Η σημασία της ηλεκτρικής αντίστασης
γίνεται φανερή αν λάβουμε υπόψη οτι εκφυλιστικές παθήσεις
όπως ο καρκίνος χαρακτηρίζονται από χαμηλή ηλεκτρική
αντίσταση των κυττάρων, ενώ οι φυσικές ουσίες που έχουν
αντικαρκινική δράση έχουν υψηλή ηλεκτρική αντίσταση.(The
Art of Aromatherapy, London 1977)
Τα
μείγματα που χρησιμοποιούνται στην αρωματοθεραπεία αποτελούνται
συνήθως από 2-5 αιθέρια έλαια και φυσικά η συνεργία
δεν επιτυγχάνεται σε κάθε μείγμα. Αυτή εξαρτάται από
το ποιά αιθέρια έλαια χρησιμοποιούνται και για ποιό
σκοπό.
Θα
πρέπει εδώ να σημειώσουμε ότι οι δυνατοί συνδυασμοί
δύο, τριών και τεσσάρων από ένα σύνολο μόλις 25 αιθέριων
ελαίων ξεπερνούν τους 15.000. Σε μία έρευνα που έγινε
από τους Mazurella και Henry (Journal of the Pharmaceutical
Association vol.47, 1958 σελ.294-6) δοκιμάστηκαν 35
αιθέρια έλαια με αντιβακτηριακή δράση εναντίον 5 νοσογόνων
βακτηριδίων. Αρχικά δοκιμάστηκαν μεμονωμένα και στη
συνέχεια σε συνδυασμούς των δύο και των τριών. Το 20%
των συνδυασμών τριών αιθέριων ελαίων είχε αυξημένη δράση
κατά των βακτηριδίων σε σχέση με αυτή των μεμονωμένων
αιθέριων ελαίων, ενώ ο πλέον αποτελεσματικός για τα
συγκεκριμένα βακτηρίδια ήταν ο συνδυασμός του ευκαλύπτου,
της κανέλλας και του άρκευθου που ήταν κατά 29% αποτελεσματικότερος.
